Instytut Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej
Państwowy Instytut Badawczy

Zakład Rachunkowości Rolnej

ul. Świętokrzyska 20
00-002 Warszawa
Tel.: (+48 22) 5054439
Fax: (+48 22) 8266158

  

Wyniki badań publikowane są w wydawnictwach Instytutu, periodykach naukowych oraz na łamach prasy popularno-naukowej. Wykaz dostępny w dziale_Publikacje i artykuły.
Poniżej zamieszczono więcej informacji o możliwościach wykorzystania wyników prowadzonych badań.

Wykorzystanie wyników badań

Zgromadzone dane są podstawą do wykonywania różnych opracowań, ekspertyz i analiz produkcyjno - ekonomicznych. Opracowania przygotowane w oparciu o zebrane dane mogą być pomocne dla rolników w podejmowaniu różnych decyzji w gospodarstwie rolnym, mogą być także wykorzystywane przez służby doradztwa rolniczego i inne jednostki wspierające rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich.

Na podkreślenie zasługuje fakt podjęcia badań dla działalności produkcyjnych w gospodarstwach, które posiadają certyfikat gospodarstw ekologicznych. Uzyskane wyniki stanowić będą doskonałą bazę danych do porównań z wynikami produkcyjno-ekonomicznymi osiąganymi przy stosowaniu konwencjonalnych (tradycyjnych) metod produkcji. Potrzeba rozszerzenia badań o „działalności ekologiczne” jest tym bardziej uzasadniona, że ciągle jeszcze brak jest dostatecznej informacji odnośnie ekonomiki rolnictwa ekologicznego w Polsce.

Głównym produktem systemu są raporty o kosztach i dochodach generowane dla poszczególnych działalności produkcyjnych. Niezależnie istnieje możliwość syntetycznego prezentowania wyników, tzn. dla działalności o określonej skali produkcji lub dla danej działalności prowadzonej w gospodarstwie w zestawieniu z wynikami uzyskanymi dla tej samej działalności w grupie gospodarstw, według kryteriów ustalonych przez analityka (będą to raporty porównawcze). Na podstawie tych danych, rolnik a także współpracujący z nim doradca, będą mogli rozpoznać słabe i mocne strony produkcji, w odniesieniu do której wykonywana jest ocena
i analiza.

Rolnicy prowadząc gospodarstwo rolne często są zainteresowani określeniem najbardziej dochodowych działalności, a pierwszą kategorią dochodową, która pozwala na ich wyodrębnienie jest nadwyżka bezpośrednia. Pozwala ona również na ocenę ekonomicznej efektywności wytwarzania poszczególnych produktów rolniczych w zależności od wahania plonów, wydajności jednostkowych zwierząt, zmiany cen produktów i cen środków do produkcji.

Nadwyżka bezpośrednia jest również kategorią umożliwiającą prawidłową ocenę konkurencyjności poszczególnych działalności produkcji rolniczej; obejmuje uzyskaną wartość produkcji oraz poniesione, ściśle określone koszty bezpośrednie. Stanowi różnicę między wartością produkcji uzyskaną z jednego hektara lub od jednego zwierzęcia, a kosztami bezpośrednimi niezbędnymi do wytworzenia tej produkcji. Wybór nadwyżki bezpośredniej do analizy konkurencyjności pozwala wyeliminować wątpliwości z podziałem kosztów pośrednich dzielonych na poziomie działalności w oparciu o subiektywnie przyjmowane klucze podziałowe.

Dla pełniejszego i bardziej efektywnego wykorzystania danych zgromadzonych w ramach Systemu Zbierania Danych o Produktach Rolniczych AGROKOSZTY sporządzane są również dla poszczególnych produktów rolniczych krótko- i średniookresowe prognozy efektów produkcyjno-ekonomicznych w określonych warunkach produkcyjno-cenowych. Niejednokrotnie wymaga to wykorzystywania danych systemu „Polski FADN”. Ponadto dla właściwego określenia poziomu kosztów produkcji i dochodowości poszczególnych produktów rolniczych, konieczne jest ciągłe monitorowanie sytuacji w rolnictwie (cen produktów, cen środków produkcji, poziomu produkcji) oraz współpraca z GUS, ośrodkami naukowymi i innymi instytucjami. ”.

W rachunku nadwyżki bezpośredniej struktura wartości produkcji i struktura kosztów została precyzyjnie zdefiniowana, rachunek ten może być wykonany w odniesieniu do przeszłości, jak i do przyszłości. Rachunek, który dotyczy przeszłości i przedmiotem jego zainteresowania jest ocena uzyskanych rezultatów gospodarczych, ma zastosowanie w analizie działalności gospodarczej. Jeżeli w rachunku uwzględni się zmianę cen środków produkcji i cen na produkty sprzedawane przez rolników, przeprowadzony rachunek będzie kalkulacją. Wykorzystując koncepcję nadwyżki bezpośredniej można wykonywać kalkulacje kosztów
i opłacalności produkcji.

Kalkulacje dotyczące produkcji rolniczej stanowią pomoc dla rolnika w podejmowaniu decyzji na etapie planowania. Przeprowadzane są one w celu:

  • ustalenia skutków zmian w gospodarstwie,
  • określenia najkorzystniejszej dla gospodarstwa działalności produkcji,
  • ustalenia optymalnego poziomu intensywności produkcji poszczególnych działalności,
  • wyboru najlepszego sposobu produkcji (np. technologii produkcji) dla określonej działalności.

Prowadzenie gospodarstwa rolnego polega na nieustannym podejmowaniu decyzji organizacyjnych
i produkcyjnych. Kalkulacje nadwyżki bezpośredniej są dobrym narzędziem, które może być wykorzystywane przez rolnika do oceny poszczególnych działalności produkcji roślinnej i zwierzęcej.

Na podkreślenie zasługuje fakt podjęcia badań działalności produkcyjnych w gospodarstwach, które posiadają certyfikat gospodarstw ekologicznych. Uzyskane wyniki stanowić będą doskonałą bazę danych do porównań z wynikami produkcyjno-ekonomicznymi osiąganymi przy stosowaniu tradycyjnych (konwencjonalnych) metod produkcji.







© Copyrights 2006 IERiGŻ-PIB       Aktualizacje: Łukasz Abramczuk